Shloka 35
Puruṣottama-yoga
The Discipline of the Supreme Person) — Chapter 15 (Bhagavadgītā
सम्बन्ध--इस प्रकार भगवान्के मुखसे सब बातें सुननेके बाद अर्जुनकी कैसी परिस्थिति हुई और उन्होंने क्या किया--इस जिज्ञासापर संजय कहते हैं संजय उवाच एतच्छुत्वा वचनं केशवस्य कृताञ्जलिवेंपमान: किरीटीरें | नमस्कृत्वा भूय एवाह कृष्णं सगदगदं भीतभीत: प्रणम्य
sañjaya uvāca | etac chrutvā vacanaṁ keśavasya kṛtāñjalir vepamānaḥ kirīṭī | namaskṛtvā bhūya evāha kṛṣṇaṁ sa-gadgadaṁ bhīta-bhītaḥ praṇamya ||
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਕੁਟਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਡਰ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਗਦਗਦ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the proper ethical-religious response to divine instruction: humility, reverence, and inner transformation. Arjuna’s trembling and choked voice show that encountering truth about dharma and the divine is existentially powerful, moving one beyond debate into surrender and readiness to act rightly.
Sañjaya narrates Arjuna’s reaction after hearing Keśava’s words (in the wake of the overwhelming revelation and instruction). Arjuna, the crowned warrior, folds his hands, trembles, repeatedly bows, and then begins to speak to Kṛṣṇa with an emotion-thickened voice—signaling awe, fear, and devotion before continuing the dialogue.