Shloka 6
Rāja-Vidyā Rāja-Guhya Yoga (राजविद्या राजगुह्य योग) — The Yoga of Royal Knowledge and Royal Secret
Devanagari script
इस प्रकार श्रीमहाभारत भीष्मपर्वके श्रीमद्भगवद्गीतापवके अन्तर्गत ब्रह्मविद्या एवं योगशासत्ररूप श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषद्
Translation
ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਇਹ ਗੱਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਲੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਭੂਤ ਇਹਨਾਂ (ਦੋਹਾਂ) ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਸਮੂਹ ਜਗਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਹਾਂ—ਅਰਥਾਤ ਆਦਿ ਵੀ ਮੈਂ, ਅੰਤ ਵੀ ਮੈਂ।
Word by Word
एतत्this (fact/statement)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
योनीनिwombs; sources of birth
योनीनि:
Karma
TypeNoun
Rootयोनि
FormFeminine, Accusative, Plural
भूतानिbeings; creatures
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Accusative, Plural
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Plural
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उपधारयunderstand; keep in mind
उपधारय:
TypeVerb
Rootउप-धृ
FormLot (Imperative), Second, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
कृत्स्नस्यof the whole; entire
कृत्स्नस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormNeuter, Genitive, Singular
जगतःof the world
जगतः:
Sambandha
TypeNoun
Rootजगत्
FormNeuter, Genitive, Singular
प्रभवःorigin; source
प्रभवः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभव
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रलयःdissolution; end
प्रलयः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रलय
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand also; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Speaker
अजुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes