Shloka 8
भीष्मपर्व — अध्याय २: संजयस्य दिव्यदृष्टिप्रदानम् तथा निमित्तवर्णनम्
Granting Sañjaya Divine Sight and the Description of Omens
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच एतस्मिन् नेच्छति द्रष्टूं संग्रामं श्रोतुमिच्छति । वराणामीश्वरो व्यास: संजयाय वरं ददौ
Translation
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ! ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਯੁੱਧ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਵਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ ਨੇ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
एतस्मिन्in/at this (point, matter)
एतस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
इच्छतिwishes
इच्छति:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormTumun (infinitive)
संग्रामम्battle
संग्रामम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
TypeVerb
Rootश्रु
FormTumun (infinitive)
इच्छतिwishes
इच्छति:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
वराणाम्of boons
वराणाम्:
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Genitive, Plural
ईश्वरःlord/master (bestower)
ईश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootईश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta
TypeNoun
Rootव्यास
FormMasculine, Nominative, Singular
संजयायto Sañjaya
संजयाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Dative, Singular
वरम्a boon
वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Accusative, Singular
ददौgave
ददौ:
TypeVerb
Rootदा
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes