Shloka 34
Chapter 19: Prativyūha of the Pāṇḍavas — Vajra (Acala) Formation and Dawn Omens
तमर्कमिव दुष्प्रेक्ष्य तपनन्तमिव वाहिनीम् । न शेकुः सर्वयोधास्ते प्रतिवीक्षितुमन्तिके
tam arkam iva duṣprekṣya tapanantam iva vāhinīm | na śekuḥ sarvayodhās te prativīkṣitum antike ||
ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਨਿਗਾਹ ਲਈ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਸਨ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਤਪਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੇੜੇ ਆ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਅੱਖ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ-ਸਾਹਮਣੇ ਤੱਕਣ ਜੋਗਾ ਨਾ ਰਿਹਾ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how overwhelming power and moral-psychological dominance can break an opponent’s resolve even before physical contact—suggesting that in war, inner steadiness and courage are as decisive as weapons.
Sañjaya describes a fearsome warrior or force advancing so brilliantly and intensely that the opposing soldiers cannot bear to look at him closely; his approach seems to ‘burn’ or oppress the army, signaling panic and loss of confidence.