Shloka 1176
आस्फोटयामास भृशं भीमसेनो ननाद च | जनेश्वर! पांचालों और सोमकोंके तो हर्षकी सीमा न रही। सहस्रों रणवाद्य बजने लगे। उस समय महाबली भीमसेन जोर-जोरसे ताल ठोकने और सिंहके समान दहाड़ने लगे
sañjaya uvāca | āsphoṭayāmāsa bhṛśaṃ bhīmaseno nanāda ca | janeśvara! pāñcālānāṃ somakānāṃ ca harṣasya sīmā nābhavat | sahasrāṇi raṇavādyāni vavādyire | tadā mahābalī bhīmasenaḥ jorajorena tālaṃ tokan siṃhasyeva nādaṃ cakāra |
ਹੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ! ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬਾਹਾਂ ਠੋਕੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਨਾਦ ਕੀਤਾ। ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੋਮਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਣ-ਵਾਜੇ ਗੂੰਜ ਉਠੇ। ਤਦ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੋਕ ਕੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਦਹਾੜ ਕੇ ਧਰਮ-ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਜਤਾਈ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how righteous resolve in a dharma-yuddha is strengthened through courage and collective morale: Bhima’s roar and the sounding of war-instruments function as an ethical rallying cry—steadfastness, fearlessness, and solidarity in the face of grave duty.
Sanjaya reports to the king that Bhima forcefully claps/strikes his arms and roars like a lion. The Pandava allies—the Panchalas and Somakas—overflow with joy, and countless battle instruments resound, signaling heightened enthusiasm and readiness for combat.