Shloka 115
Devanagari script
हतप्रवीरास्तु वयं निकृत्ताश्व शितै: शरै: । कर्तव्यं नाभिजानीमो निर्जिता: सव्यसाचिना
Translation
ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸਭ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਘਾਇਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸਾਂ, ਸਾਡੇ ਮੁੱਖ ਵੀਰ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ; ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਬ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੁੱਝਦਾ ਸੀ।
Word by Word
हतप्रवीराःwhose chief heroes are slain
हतप्रवीराः:
Karta
TypeAdjective
Rootहत-प्रवीर
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वयम्we
वयम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
FormCommon, Nominative, Plural
निकृत्ताश्वाःwhose horses are cut down
निकृत्ताश्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिकृत्त-अश्व
FormMasculine, Nominative, Plural
शितैःwith sharp
शितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
शरैःarrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
कर्तव्यम्what ought to be done; duty
कर्तव्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्तव्य
FormNeuter, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अभिजानीमःwe know/recognize
अभिजानीमः:
TypeVerb
Rootज्ञा (अभि-ज्ञा)
FormLat (Present), Parasmaipada, First, Plural
निर्जिताःdefeated
निर्जिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिर्जित
FormMasculine, Nominative, Plural
सव्यसाचिनाby Savyasācin (Arjuna)
सव्यसाचिना:
Karana
TypeNoun
Rootसव्यसाचिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes