Shloka 46
दुद्रुवुर्भीष्ममेवाजौ रक्षिता दृढ्धन्वना । इनके साथ सात्यकि, चेकितान, ट्रुपदकुमार धृष्टद्युम्न, विराट, ट्रुपद, माद्रीकुमार पाण्डुपुत्र नकुल-सहदेवने भी युद्धमें भीष्मपर ही आक्रमण किया। ये सब-के-सब सुदृढ़ धनुष धारण करनेवाले अर्जुनसे सुरक्षित थे ।।
sañjaya uvāca |
dudruvur bhīṣmam evājau rakṣitā dṛḍha-dhanvanā |
sātyakiś cekitānaś ca dhṛṣṭadyumno virāṭ drupado madrī-kumārāḥ pāṇḍu-putrau nakula-sahadevau ca |
abhimanyuś ca samare draupadyāḥ pañca cātmajāḥ ||
ਉਹ ਸਭ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲ ਹੀ ਦੌੜੇ। ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਚੇਕਿਤਾਨ, ਦ੍ਰੁਪਦ-ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਵਿਰਾਟ, ਦ੍ਰੁਪਦ, ਮਾਦ੍ਰੀ-ਪੁੱਤਰ ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ, ਅਭਿਮਨ੍ਯੁ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ—ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined collective action under rightful leadership: many warriors coordinate to face an overwhelmingly powerful opponent (Bhīṣma) while remaining protected by a principal defender (Arjuna). Ethically, it reflects kṣatriya-dharma—meeting the foremost threat directly, with strategic unity rather than reckless individualism.
Sañjaya reports that multiple Pāṇḍava-aligned heroes—Sātyaki, Cekitāna, Dhṛṣṭadyumna, Virāṭa, Drupada, Nakula, Sahadeva, Abhimanyu, and Draupadī’s five sons—charge together at Bhīṣma on the battlefield, doing so under Arjuna’s protection.