Shloka 38
Bhīṣma’s Fall, the Arrow-bed (śara-talpa), and the Establishment of Guard
उपेन्द्रसदूश: श्यामो महाशाल इवोद्गत: । एष गच्छत्यनीकाग्रे द्वितीय इव फाल्गुन:
upendrasadṛśaḥ śyāmo mahāśāla ivodgataḥ | eṣa gacchaty anīkāgre dvitīya iva phālgunaḥ ||
ਵੇਖੋ—ਉਪੇਂਦ੍ਰ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਵਰਗਾ ਸ਼ਿਆਮ ਵਰਣ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਅਭਿਮਨ੍ਯੂ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਅਰਜੁਨ ਹੋਵੇ, ਸੈਨਾ-ਵਿਊਹ ਦੇ ਅੱਗੇਲੇ ਮੋਰਚੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the dharmic ideal of courageous leadership: a warrior who accepts responsibility and advances first for the sake of his side, combining strength with steadfast resolve in a righteous struggle.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Abhimanyu, compared to Viṣṇu in complexion and to a tall śāla tree in stature, is marching at the very front of the formation, appearing like a second Arjuna.