Shloka 99
भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
Devanagari script
न हि भीष्म दुराधर्ष व्यात्तानममिवान्तकम् | त्वदन्य: शक्नुयाद् योद्धुमपि वज्रधर: स्वयम्
Translation
ਦੁਰਧਰਸ਼ ਭੀਸ਼ਮ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ—ਭਾਵੇਂ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ।
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
भीष्मO Bhishma
भीष्म:
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Vocative, Singular
दुराधर्षO hard-to-assail one
दुराधर्ष:
TypeAdjective
Rootदुराधर्ष
FormMasculine, Vocative, Singular
व्यात्ताननम्with mouth wide open
व्यात्ताननम्:
Karma
TypeAdjective
Rootव्यात्तानन
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अन्तकम्Death (Yama)
अन्तकम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्तक
FormMasculine, Accusative, Singular
त्वत्than you/from you
त्वत्:
Apadana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormAblative, Singular
अन्यःanother (person)
अन्यः:
Karta
TypePronoun
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Singular
शक्नुयात्could be able
शक्नुयात्:
TypeVerb
Rootशक्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular
योद्धुम्to fight
योद्धुम्:
TypeVerb
Rootयुध्
FormInfinitive (Tumun)
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वज्रधरःthe thunderbolt-bearer (Indra)
वज्रधरः:
Karta
TypeNoun
Rootवज्रधर
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वयम्himself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes