Shloka 101
भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
ज्यायांसमपि चेद् वृद्ध गुणैरपि समन्वितम् । आततायिनमायान्तं हन्याद् घातकमात्मन:
jyāyāṃsam api ced vṛddhaṃ guṇair api samanvitam | ātatāyinam āyāntaṃ hanyād ghātakam ātmanaḥ ||
ਭਾਵੇਂ ਹਮਲਾਵਰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁਰਖ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇਰੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਆਤਤਾਈ ਬਣ ਕੇ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਘਾਤਕ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
When someone approaches as an ātatāyin—an imminent, deadly aggressor—one must defend oneself even to the point of killing, regardless of the attacker’s seniority, social superiority, or personal virtues.
Vāyudeva states a dharma-rule about responding to an approaching attacker: if a person comes with intent to kill, he is to be treated as an ātatāyin and may be slain in self-defense, even if he would normally deserve reverence.