Shloka 43
अर्जुनदुःखहेतुप्रश्नः — Inquiry into the cause of Arjuna’s recurring hardship
Book 14, Chapter 89
उपाजिघ्रद् यथाशास्त्र सर्वपापापहं तदा । भाइयोंसहित धर्मराज युधिष्ठिरने शास्त्रकी आज्ञाके अनुसार उस चर्बीके धूमकी गन्ध सूँघी
vaiśampāyana uvāca |
upājighrad yathāśāstraṃ sarvapāpāpahaṃ tadā |
dīyatāṃ bhujyatāṃ ceṣṭaṃ divārātram avāritam |
taṃ mahotsava-saṅkāśaṃ hṛṣṭa-puṣṭa-janākulam |
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਤਦ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਸੂੰਘੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ— “ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਮਨਭਾਉਂਦਾ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ।” ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮਹੋਤਸਵ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links royal ritual duty with ethical restoration: purification is pursued through śāstra-guided action, and kingship is expressed through generosity and public welfare—gifts and sustenance offered freely, creating social harmony after conflict.
During the Aśvamedha-related proceedings, Yudhiṣṭhira and his brothers perform a prescribed act of inhaling the purifying sacrificial smoke. The occasion then turns into an open, continuous celebration marked by giving and feasting, resembling a grand festival filled with happy, well-fed crowds.