Shloka 32
राजपूजाविधानम् / Royal Reception Protocols during Āśvamedha Preparations
चतुश्नित्यश्न॒ तस्यासीदष्टादशकरात्मक: । स रुकक््मपक्षो निचितस्त्रिकोणो गरुडाकृति:
vaiśampāyana uvāca |
catuḥ sthityāśna tasya āsīd aṣṭādaśa-karātmakaḥ |
sa rukma-pakṣo nicitas trikoṇo garuḍākṛtiḥ ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਉਸ ਯੱਗ-ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਅਗਨਿ-ਚਯਨ ਲਈ ਚਾਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਥਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਲੰਬਾਈ-ਚੌੜਾਈ ਅਠਾਰਾਂ ਹੱਥ ਸੀ। ਹਰ ਵੇਦੀ ਤਿਕੋਣੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਗਰੁੜ-ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸੁਵਰਨਮਈ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma expressed through meticulous ritual order: sacred acts require precision, restraint, and reverence. The carefully measured, Garuḍa-shaped altar symbolizes disciplined kingship and the elevation of intention through correct performance.
Vaiśampāyana describes the physical preparation for the sacrifice: four designated sites for constructing the fire-altar are laid out, each eighteen cubits in measure, and the altars are built as triangular, golden-winged structures shaped like Garuḍa.