Mahabharata — Ashvamedhika Parva, Shloka 13
शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort
Devanagari script
प्रासादशतसम्बाधं मणिप्रवरकुट्टिमम् । कारयामास विधिवद्धेमरत्नविभूषितम्
Translation
ਉਸ ਯੱਗ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਮਹਲ ਬਣਵਾਏ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਰਤਨ ਜੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਯੱਗਸ਼ਾਲਾ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
Word by Word
प्रासादशतसम्बाधम्densely filled with a hundred palaces
प्रासादशतसम्बाधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रासाद-शत-सम्बाध
FormNeuter, Accusative, Singular
मणिप्रवरकुट्टिमम्having a pavement (inlaid) with excellent gems
मणिप्रवरकुट्टिमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमणि-प्रवर-कुट्टिम
FormNeuter, Accusative, Singular
कारयामासcaused to be made / had (it) constructed
कारयामास:
Karta
TypeVerb
Rootकृ (कारयति; णिच्)
FormPerfect (Periphrastic), Third, Singular, Parasmaipada, Yes
विधिवत्according to rule / duly
विधिवत्:
Karana
TypeIndeclinable
Rootविधिवत्
हेमरत्नविभूषितम्adorned with gold and gems
हेमरत्नविभूषितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहेम-रत्न-विभूषित
FormNeuter, Accusative, Singular, Past passive participle (क्त)
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes