Shloka 16
Kṛṣṇa’s Departure, Auspicious Omens, and the Opening of the Uttaṅka Dialogue (कृष्णप्रयाण-निमित्त-उत्तङ्कसंवाद-प्रारम्भः)
त्वयि सर्व समासक्तं त्वमेवैको जनेश्वर: । यच्चानुग्रहसंयुक्तमेतदुक्तं त्वयानघ
tvayi sarva-samāsaktaṁ tvam evaiko janeśvaraḥ | yac cānugraha-saṁyuktam etad uktaṁ tvayānagha ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ; ਤੂੰ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰਵਭੌਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ। ਅਤੇ ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ! ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਰਪਾ-ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਲੋਕ-ਹਿਤ ਲਈ ਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse affirms divine sovereignty and moral authority: all beings and outcomes depend upon the supreme ruler, and true instruction is characterized by anugraha—compassionate grace aimed at others’ welfare.
Vaiśampāyana, as narrator, offers a reverential affirmation of the addressed figure’s supreme lordship and blamelessness, framing the preceding or ensuing speech as benevolent guidance given out of grace.