Shloka 45
Brahmā’s Instruction on Brahmacarya, Vānaprastha, and the Aliṅga Path
Ethics of Non-attachment
निर्द्धदद्ों निर्ममस्कारो निःस्वाहाकार एव च | निर्ममो निरहंकारो निर्योगक्षेम आत्मवान्
nirdvandvo nirmamaskāro niḥsvāhākāra eva ca | nirmamo nirahaṅkāro niryogakṣema ātmavān |
ਵਾਯੂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਦੁਅੰਦਾਂ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਰਹੋ; ਕਿਸੇ ਅੱਗੇ ਦਾਸਤਾ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਨਾ ਟੇਕੋ। ‘ਸਵਾਹਾ’ ਵਾਲੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਆਦਿ ਹੋਮ-ਕਰਮ ਤਿਆਗ ਦਿਓ। ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਲਾਭ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਬਣੋ।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches inner renunciation: rise above dualities, abandon ego and possessiveness, stop seeking validation or favor, give up ritualistic dependence, and remain unconcerned with gain and security—cultivating self-mastery.
Vāyudeva is instructing a listener in the marks of a disciplined, renunciant life—describing the qualities of one who seeks liberation through detachment and control of the mind rather than through social display or ritual performance.