Mahabharata — Ashvamedhika Parva, Shloka 9
Abhaya-Itihāsa: Karma, Indriyas, and the Non-sensory Brahman
Brāhmaṇī–Brāhmaṇa Saṃvāda
रक्षोभिव॑ध्यमानेषु दृश्यद्रव्येषु वर्त्मसु । आत्मस्थमात्मना तेभ्यो दृष्टमायतनं मया
rakṣobhir vadhyamāneṣu dṛśyadravyeṣu vartmasu | ātmastham ātmanā tebhyo dṛṣṭam āyatanaṁ mayā ||
ਜਦੋਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਰਮ-ਮਾਰਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ, ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਿਆ।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
External, material-dependent religious paths can be disrupted or corrupted; therefore one should cultivate the inward realization of the Self, which remains a stable refuge beyond external harm.
Vāyudeva describes a time when rākṣasas were ruining ritual practices that rely on visible offerings; withdrawing from those endangered external rites, he turns inward and realizes the inner abode of the Self.