Shloka 28
Abhaya-Itihāsa: Karma, Indriyas, and the Non-sensory Brahman
Brāhmaṇī–Brāhmaṇa Saṃvāda
अनेनैव प्रकारेण प्रगृहीतं पुरातनै: । पूर्णाहुतिभिरापूर्णास्त्रिभि: पूर्यन्ति तेजसा
anenaiva prakāreṇa pragṛhītaṃ purātanaiḥ | pūrṇāhutibhir āpūrṇās tribhiḥ pūryanti tejasā ||
ਇਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਣ ਆਦਿ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਸਮਝਾਇਆ। ਗਿਆਤਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਿਆਯ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਆਤਮ-ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents a Vedāntic-sacrificial metaphor: reality is understood through a triad—knower, knowledge, and knowable—likened to three oblations that ‘fill’ the worlds. Ultimately, the fullness and illumination of the worlds are grounded in ātman-like radiance (tejas), pointing to inner self-knowledge as the source of true completeness.
Vāyu-deva is instructing the listener by appealing to ancient ṛṣis and śruti-based tradition. He explains how earlier sages conceptualized principles like prāṇa and then elevates the discussion to a universal framework—knower/knowledge/knowable—describing how these principles pervade and complete all worlds with the Self’s light.