Shloka 306
Vyāsa’s Boon-Offer and Dhṛtarāṣṭra’s Remorse in the Forest Assembly (आश्रमवासिक पर्व, अध्याय ३६)
सन्निरुध्येन्द्रियग्राममासीत् काष्ठोपमस्तदा । महर्षि व्यासके पुत्र मनीषी राजा धृतराष्ट्रने संजयकी वह बात मान ली। वे इन्द्रियसमुदायको रोककर काष्ठकी भाँति निश्वेष्ट हो गये
sannirudhyendriyagrāmam āsīt kāṣṭhopamas tadā | maharṣi-vyāsake putra manīṣī rājā dhṛtarāṣṭraḥ ||
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੇ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ! ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਸੰਜਯ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ ਧਾਰ ਲਈ।
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights indriya-nigraha (restraint of the senses) as a practical foundation for renunciation: ethical clarity and inner freedom arise when one withdraws from compulsive sense-driven activity and becomes steady, undistracted, and self-possessed.
In the Āśramavāsika context, Dhṛtarāṣṭra, guided by Sañjaya and described by Nārada to Śuka, adopts austere discipline in the forest. He restrains his senses and sits utterly still, signaling a decisive turn from royal life and grief toward ascetic withdrawal.