Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 124
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
विश्वामित्र उवाच जीवतो वै गुरून् भृत्यान् भरन्त्वस्य परे जना: । अगतिर्षहुपुत्र: स्याद् बिसस्तैन्यं करोति यः
Viśvāmitra uvāca: jīvato vai gurūn bhṛtyān bharantv asya pare janāḥ | agatiḥ sahuputraḥ syād bisastainyaṃ karoti yaḥ ||
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜੋ ਮ੍ਰਿਣਾਲ (ਬਿਸ) ਚੋਰੀ ਕਰੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਉਹੀ ਪਾਪ ਪਵੇ: ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਜਨਾਂ ਅਤੇ ਆਸਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਕਰਵਾਏ; ਉਹ ਦੁৰ্গਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ; ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਕਰਤੱਬ ਤੋਂ ਭਟਕਿਆ ਰਹੇ।
विश्वामित्र उवाच
Educational Q&A
The verse condemns theft by equating it with grave moral failures: neglecting one’s duty to support elders and dependents (so that outsiders must do it), and living in a degraded state despite having family responsibilities. It frames dharma as active responsibility and self-restraint.
Viśvāmitra pronounces a moral imprecation: whoever stole the lotus-stalks should incur the same sin as a person who, while alive, allows others to maintain his teachers/elders and dependents—an ethical censure meant to expose the thief through the weight of dharmic guilt.