Shloka 30
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
ये च पुण्येषु तीर्थेषु अभिषेककृतश्रमा: । मखेषु च समन्त्रेषु भवन्त्यवभूथप्लुता:
ye ca puṇyeṣu tīrtheṣu abhiṣekakṛtaśramāḥ | makheṣu ca samantrēṣu bhavanty avabhūthaplutāḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਅਤੇ ਜੋ ਪੁੰਨ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸੇਕ-ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਸ਼੍ਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਹਿਤ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਵਭ੍ਰਿਥ-ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧਿਕਾਰਕ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse affirms the dharmic value of purification through sanctioned rites—pilgrimage bathing (tīrtha-abhiṣeka) and the avabhṛtha bath concluding a properly mantra-accompanied sacrifice—highlighting disciplined religious practice as a source of puṇya.
Bhīṣma continues instructing on dharma by listing categories of people whose ritual actions are purifying and merit-producing: those who undertake strenuous ablutions at holy tīrthas and those who complete Vedic sacrifices and bathe in the avabhṛtha rite.