Previous Verse
Next Verse

Shloka 743

Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa

Offerings for Ancestors and Their Stated Results

तत्‌ सर्व काज्चनीभूतं समन्तात्‌ प्रत्यदृश्यत । सूर्यकी किरणोंके समान उस गर्भसे वहाँकी भूमि या पर्वतोंपर रहनेवाले जिस किसी द्रव्यका स्पर्श हुआ, वह सब चारों ओरसे सुवर्णमय दिखायी देने लगा

tat sarvaṁ kāñcanībhūtaṁ samantāt pratyadṛśyata | sūryasya kiraṇānāṁ samānaṁ tasmin garbhe yatra yatra spṛṣṭaṁ tat sarvaṁ suvarṇamayaṁ babhūva |

ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਾਂਚਨਮਯ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗਾ। ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਗਰਭ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ—ਚਾਹੇ ਧਰਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਕੋਈ ਪਦਾਰਥ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੱਗੀ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸੁਵਰਨਮਯ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

तत्that (thing/it)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
काञ्चनीभूतम्having become golden
काञ्चनीभूतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootकाञ्चनीभूत
FormNeuter, Nominative, Singular
समन्तात्on all sides, all around
समन्तात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात्
प्रत्यदृश्यतwas seen, appeared
प्रत्यदृश्यत:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperfect (Laṅ), Atmanepada, 3rd, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
S
Sun (Surya)
G
garbha (wondrous source/reservoir)
E
earth/ground
M
mountains
G
gold (suvarṇa)

Educational Q&A

The passage highlights the power of contact and influence: an extraordinary source can make the world appear dazzling and valuable, prompting ethical reflection that true worth is not merely external brilliance but inner virtue aligned with dharma.

Bhishma describes a marvel: whatever the mysterious 'garbha' (inner source) touches—land or objects on the mountains—appears on all sides to have become golden, shining like the sun’s rays.