Shloka 30
Suvarṇa-dāna: Kārttikeya’s Origin and the Defeat of Tāraka (सुवर्णदान-प्रसङ्गे कार्त्तिकेय-उत्पत्ति तथा तारकवधः)
Devanagari script
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च । संतप्तास्तपसा तस्या देवा: सर्षिमहोरगा:
Translation
ਕੈਲਾਸ ਦੀ ਮਨੋਹਰ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਮ ਯੋਗ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਇਕ ਪੈਰ ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿ ਕੇ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨਾਗ ਵੀ ਤਪਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਹਲ ਹੋ ਉੱਠੇ।
Word by Word
दशten
दश:
Karma
TypeAdjective
Rootदश
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
वर्षyears
वर्ष:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
दशten
दश:
Karma
TypeAdjective
Rootदश
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
वर्षyears
वर्ष:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
शतानिhundreds
शतानि:
Karma
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
संतप्ताःafflicted, tormented
संतप्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंतप्त
FormMasculine, Nominative, Plural
तपसाby austerity
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
तस्याःof her
तस्याः:
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Genitive, Singular
देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्षिwith the sages
सर्षि:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Plural
महोरगाःgreat serpents
महोरगाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहोरग
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes