Shloka 6
Brāhmaṇa-vandana: Criteria for Veneration, Disciplined Speech, and Protective Kingship (अनुशासनपर्व, अध्याय ८)
संसत्सु वदतां तात हंसानामिव संघश: । मड्ुल्यरूपा रुचिरा दिव्यजीमूतनि:स्वना:
saṃsatsu vadatāṃ tāta haṃsānām iva saṃghaśaḥ | maṅgalyarūpā rucirā divyajīmūtaniḥsvanāḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਤਾਤ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ—ਸੁੰਦਰ, ਮੰਗਲਮਈ, ਰੁਚਿਕਰ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰਖਾ-ਮੇਘਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਗੂੰਜ ਵਰਗੇ। ਐਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਨੀਤ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਇੰਦ੍ਰੀ-ਨਿਗ੍ਰਹੀ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨੀ—ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹਨ। ਜੇ ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ—ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ—ਹਿਤ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king should value and listen to learned, self-controlled, ethically grounded Brahmanas whose speech is gentle, auspicious, and well-formed; such counsel benefits both worldly governance and the afterlife.
In the Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and ideal social conduct; here he praises the exemplary Brahmanas whose dignified speech in assemblies resembles the pleasing, deep resonance of swans and rain-clouds.