Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 10
Adhyāya 60: Dāna vs. Yajña—Royal Giving, Protection, and Karmic Share
धन प्राप्रोति तपसा मौनेनाज्ञां प्रयच्छति । उपभोगांस्तु दानेन ब्रह्मचर्येण जीवितम्
dhanaṁ prāpnoti tapasā maunena ājñāṁ prayacchati | upabhogāṁs tu dānena brahmacaryeṇa jīvitam ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੌਨ-ਵ੍ਰਤ ਨਾਲ ਹੁਕਮ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਨ ਨਾਲ ਭੋਗ ਦੇ ਸਾਧਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਨਾਲ ਜੀਵਨ—ਅਰਥਾਤ ਲੰਮੀ ਉਮਰ—ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links specific disciplines to specific fruits: tapas (austerity) yields material capacity (wealth), mauna (restraint of speech) yields authority, dāna (generosity) yields legitimate enjoyments, and brahmacarya (continence) yields longevity—presenting a dharmic economy where inner restraint and giving produce outer stability and well-being.
Vaiśampāyana is reporting a didactic teaching in the Anuśāsana Parva, listing the ethical ‘results’ (phala) of key vows and virtues as part of broader instruction on dharma and right conduct.