Shloka 37

दैव–पुरुषकार-प्रश्नः

Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort

Devanagari script

अज्ञानाद्‌ ब्राह्मणं हत्वा स्पृष्टोे बालवधेन च | वैशम्पायनविप्रर्षि: कि दैवेन न वारित:

Transliteration

ajñānād brāhmaṇaṁ hatvā spṛṣṭo bāla-vadhena ca | vaiśampāyana-viprarṣiḥ kiṁ daivena na vāritaḥ ||

Translation

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਵਧ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਬਾਲ-ਵਧ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਵੀ ਲਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਪ੍ਰ-ਰਿਸ਼ੀ ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੂੰ ਦੈਵ ਨੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਰੋਕਿਆ?

Word by Word

• अज्ञानात्: out of ignorance
• अज्ञानात्: Karana
• Type: Noun
• Root: अज्ञान
• Form: Neuter, Ablative, Singular

• ब्राह्मणम्: a Brahmin
• ब्राह्मणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• हत्वा: having killed
• Type: Verb
• Root: हन्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite

• स्पृष्टः: tainted/affected
• स्पृष्टः: Karta
• Type: Verb
• Root: स्पृश्
• Form: क्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular

• बालवधेन: by child-slaying
• बालवधेन: Karana
• Type: Noun
• Root: बालवध
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• वैशम्पायनविप्रर्षिः: the brahmin-sage Vaiśampāyana
• वैशम्पायनविप्रर्षिः: Karta
• Type: Noun
• Root: वैशम्पायनविप्रर्षि
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• किम्: why?/what?
• किम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: किम्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• दैवेन: by fate/by divine will
• दैवेन: Karana
• Type: Noun
• Root: दैव
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• वारितः: prevented/checked
• Type: Verb
• Root: वारय्
• Form: क्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Vaiśampāyana
• Brāhmaṇa