Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 16
Adhyāya 57: Tapas–Dāna Phala
On the Fruits of Austerity and Giving
त॑ दृष्टवात्यद्भुतं राजा मनसाचिन्तयत् तदा । स्वप्लोडयं चित्तविभ्रंश उताहो सत्यमेव तु
taṁ dṛṣṭvā atyadbhutaṁ rājā manasā cintayat tadā | svapno ’yaṁ cittavibhrāṁśa utāho satyam eva tu ||
ਉਹ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ—“ਅਹੋ! ਕੀ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਭ੍ਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚ ਹੀ ਹੈ?”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights epistemic humility: when confronted with the extraordinary, one should examine whether one’s perception is reliable—distinguishing dream, mental confusion, and objective reality—before forming judgments or acting.
Bhishma narrates that a king witnesses an astonishing phenomenon and, struck with amazement, internally debates whether it is a dream, a disturbance of mind, or an actual event.