Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 123
Adhyāya 57: Tapas–Dāna Phala
On the Fruits of Austerity and Giving
Devanagari script
समन््ततः प्रमुदितान् ददर्श सुमनोहरान् । राजाने देखा
Translation
ਰਾਜੇ ਨੇ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖਿਆ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਰਗੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਤੋਤੇ ਅਤੇ ਮੈਨਾਂ ਚਹਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ, ਕੋਇਲ, ਸ਼ਤਪਤ੍ਰ, ਕੋਯਸ਼ਟੀ, ਕੁੱਕੁਭ, ਮੋਰ, ਮੁਰਗੇ, ਦਾਤ੍ਯੂਹ, ਜੀਵਜੀਵਕ, ਚਕੋਰ, ਵਾਨਰ, ਹੰਸ, ਸਾਰਸ ਅਤੇ ਚਕ੍ਰਵਾਕ ਆਦਿ ਮਨੋਹਰ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਸਨ।
Word by Word
समन्ततःon all sides, all around
समन्ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
FormAvyaya (adverb)
प्रमुदितान्delighted, joyful
प्रमुदितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रमुदित
FormMasculine, Accusative, Plural
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriyā
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (Liṭ), 3rd person, Singular
सुमनोहरान्very charming, beautiful
सुमनोहरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुमनोहर
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes