Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 14
श्रेष्ठ पुरुष ब्राह्मणका शूद्र-कन्याके गर्भसे संतान उत्पन्न करना अच्छा नहीं मानते। शूद्राके गर्भसे संतान उत्पन्न करनेवाला ब्राह्मण प्रायश्चित्तका भागी होता है ।।
triṁśadvarṣo daśavarṣāṁ bhāryāṁ vindeta nāgnikām | ekaviṁśativarṣo vā saptavarṣām avāpnuyāt ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਸ਼ੂਦਰ-ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਨীয় ਨਹੀਂ; ਸ਼ੂਦਰਾ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਨ ਜਣਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੀਹ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਪੁਰਖ ਦਸ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ, ਜੋ ਹਾਲੇ ਰਜਸਵਲਾ ਨਾ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ; ਜਾਂ ਇਕੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਪੁਰਖ ਸੱਤ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
It presents a normative rule (as Bhishma’s instruction on dharma) about socially sanctioned ages for marriage, specifying a man’s age and a very young bride’s age, with the condition that the girl is pre-menarchal.
In Anushasana Parva, Bhishma is delivering extended teachings on dharma to Yudhishthira; this verse occurs within that instructional setting as a prescriptive statement about marriage practice.