Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 18
Devaśarmā–Vipula Dialogue on Ahorātra–Ṛtu as Moral Witnesses (अनुशासन पर्व, अध्याय ४३)
विशेषेण तु राजेन्द्र वत्रहा पाकशासन: । उसका रूप देखकर देवता, गन्धर्व और दानव भी मतवाले हो जाते थे। राजेन्द्र! वृत्रासुरका वध करनेवाले पाकशासन इन्द्र उस स्त्रीपर विशेषरूपसे आसक्त थे ।।
viśeṣeṇa tu rājendra vṛtrahā pākaśāsanaḥ | tasyā rūpaṃ dṛṣṭvā devatā gandharvāś ca dānavāś ca matta-bhāvam āpadyante sma | rājendra vṛtrāsura-vadha-kartā pākaśāsana indras tasyāṃ striyāṃ viśeṣata āsakta āsīt || nārīṇāṃ carita-jñaś ca devaśarmā mahāmuniḥ |
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ! ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਇੰਦਰ ਉਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਕਾਮ-ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਸੁਰ-ਵਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਕ੍ਰ ਉਸ ਵੱਲ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਖਿੱਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ ਨਾਰੀ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸਨ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even the mightiest—Indra himself—can be overpowered by attraction; therefore dharma requires vigilance, restraint, and discernment, especially for rulers whose lapses can have wider consequences.
Bhīṣma describes a woman whose beauty overwhelms even celestial beings, emphasizing that Indra (Vṛtra’s slayer) became particularly attached to her, and he introduces Devaśarmā as a sage knowledgeable about women’s conduct, setting up further counsel or exemplum.