Shloka 63
Vipula’s Guru-Obedience, Divine Flowers, and the Peril of Others’ Oaths (विपुलोपाख्यानम्—पुष्पप्राप्तिः शपथ-प्रसङ्गश्च)
बले: कुम्भीनसे श्वैव सर्वास्ता योषितो विदु: । जैसे गौएँ नयी-नयी घास चरती हैं
baleḥ kumbhīnasye śvaiva sarvāstā yoṣito viduḥ |
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਹ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਬਲੀ, ਕੁੰਭੀਨਸ, ਸ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਨਮੁਚੀ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਮਾਇਆ-ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨਿੱਤ ਨਵੀਂ-ਨਵੀਂ ਘਾਹ ਚਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਯੋਸ਼ਿਤਾਂ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਹੀ ਦਾਅਵਾ ਹੈ।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a cautionary ethical remark: one should be vigilant about deception and instability in sensual attachments, emphasizing restraint and discernment in personal conduct.
In Anuśāsana-parvan’s didactic setting, Yudhiṣṭhira voices a pointed observation about women’s alleged fickleness and their knowledge of ‘māyā’ (deceptive arts) linked with famed Asura figures, as part of a broader discussion on behavior and morality.