Shloka 24
पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient
ब्राह्मणं जातिसम्पन्नं धर्मज्ञं संशितं शुचिम् । अपरेषां परेषां च परेभ्यश्रैव येडपरे
brāhmaṇaṁ jātisampannaṁ dharmajñaṁ saṁśitaṁ śucim | apareṣāṁ pareṣāṁ ca parebhyaś caiva ye ’pare ||
ਵਾਯੁ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉੱਤਮ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਧਰਮਜਾਣੂ, ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ (ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਸਨਿੱਧੀ) ਵੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਸਭ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜੇਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪਰਾਜਯ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that society should value and support disciplined, pure, dharma-knowing Brahmins, and that honoring such learned and virtuous people leads to prosperity, while disparaging them leads to swift decline.
Vāyu is speaking in a didactic context, emphasizing the superior esteem accorded to Brahmins and the practical consequences—growth through their approval and defeat through their condemnation—thereby reinforcing norms of reverence toward dharma-authorities.