Shloka 53

ब्राह्मणपूजा-राजधर्मः | Royal Duty of Honoring Learned Brahmins

Devanagari script

एतत्‌ तु वचन श्रुत्वा भगोस्तथ्यं प्रतर्दन:

Transliteration

etat tu vacanaṃ śrutvā bhagoḥ tathyaṃ pratardanaḥ | maharṣiṃ bhṛguṃ caiva yathārtha-vacanaṃ śrutvā pratardano bahu prasannaḥ san śanaiḥ śanaiḥ tayor ubhayor caraṇau spṛṣṭvā uvāca— “bhagavan! yadi evaṃ, tarhi ahaṃ kṛtakṛtyo ’smi; atra saṃśayo nāsti.”

Translation

ਇਹ ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਤਾਰਦਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹੇ ਅਤੇ ਕਿਹਾ— “ਭਗਵਨ! ਜੇ ਗੱਲ ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ੍ਯ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।”

Word by Word

• एतत्: this (statement/thing)
• एतत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• वचनम्: speech/word/statement
• वचनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वचन
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• श्रुत्वा: having heard
• Type: Verb
• Root: श्रु
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)

• भगोः: of Bhagu (the sage)
• भगोः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: भगु
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• तथ्यम्: true/real
• तथ्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: तथ्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• प्रतर्दनः: Pratardana
• प्रतर्दनः: Karta
• Type: Noun
• Root: प्रतर्दन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Pratardana
• Bhrigu (sage)
• Maharshis (sages)