Shloka 1
Vītahavya’s Attainment of Brāhmaṇya (Vītahavya–Vipratva) | वीतहव्यस्य ब्राह्मण्यप्राप्तिः
अफ्-#-राल जा अष्टाविशोश् ध्याय: ब्राह्मणत्व प्राप्त करनेका आग्रह छोड़कर दूसरा वर मॉगनेके लिये इन्द्रका मनड़को समझाना भीष्म उवाच एवमुक्तो मतड़स्तु संशितात्मा यतव्रत: । अतिष्ठदेकपादेन वर्षाणां शतमच्युत:
Bhīṣma uvāca: evam ukto mataṅgas tu saṃśitātmā yatavrataḥ | atiṣṭhad ekapādena varṣāṇāṃ śatam acyutaḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇੰਦਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਉਪਰੰਤ ਮਤੰਗ ਦਾ ਮਨ ਹੋਰ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਵ੍ਰਤ-ਨਿਸ਼ਠ ਰਹਿਆ। ਅਡੋਲ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਮਤੰਗ ਨੇ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਇਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Steadfast self-discipline and fidelity to one’s vow are portrayed as ethical strength: when challenged, the ascetic deepens resolve rather than yielding to discouragement.
After Indra’s words, Mataṅga intensifies his austerity—standing on one foot for a hundred years—demonstrating unwavering commitment and controlled mind.