Shloka 84
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
Devanagari script
सर्वेष्वेव तु कार्येषु दैवपूर्वेषु भारत । हन्ति पुत्रान् पशून् कृत्स्नान् ब्राह्मणातिक्रम: कृत:
Translation
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵ-ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਅਤਿਕ੍ਰਮ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂਧਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Word by Word
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कार्येषुin acts/rites/duties
कार्येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Locative, Plural
दैवपूर्वेषुin those preceded by (worship of) the gods
दैवपूर्वेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदैवपूर्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
हन्तिkills/destroys
हन्ति:
TypeVerb
Rootहन्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Plural
पशून्cattle/animals
पशून्:
Karma
TypeNoun
Rootपशु
FormMasculine, Accusative, Plural
कृत्स्नान्all/entire
कृत्स्नान्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormMasculine, Accusative, Plural
ब्राह्मणातिक्रमःtransgression/insult of a Brahmin
ब्राह्मणातिक्रमः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मणातिक्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतःdone/committed
कृतः:
TypeVerb
Rootकृ
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
भरतनन्दनO delight of Bharata (descendant of Bharata)
भरतनन्दन:
TypeNoun
Rootभरतनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes