Shloka 80
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
अगोप्तारश्न॒ राजानो बलिषड्भागतस्करा: । समर्थाक्षाप्पदातारस्ते वै निरयगामिन:
agoptāraś ca rājāno bali-ṣaḍbhāga-taskarāḥ | samarthāś cāpy adātāras te vai niraya-gāminaḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜੋ ਰਾਜੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਕਰ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਚੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ—ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹਨ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Taxation is justified only when the ruler fulfills dharma: protecting the people and practicing generosity. Taking revenue without protection is equated with theft, and stinginess despite capacity is condemned; both lead to severe karmic consequences.
In Bhishma’s instruction on dharma (especially duties of rulers), he warns about the moral accountability of kings: failure in protection and charity, while still extracting the traditional one-sixth levy, is portrayed as criminal and spiritually ruinous.