Shloka 9
अहिंसयित्वा ब्रह्महत्याविधानम् / Brahmahatyā incurred without physical violence
भीष्म उवाच कुलीन: कर्मकृद् वैद्यस्तथैवाप्यानृशंस्यवान् | ह्वीमानृजु: सत्यवादी पात्र पूर्वे च ये त्रय:
bhīṣma uvāca | kulīnaḥ karmakṛd vaidyaḥ tathaivāpyānṛśaṃsyavān | hrīmān ṛjuḥ satyavādī pātraṃ pūrve ca ye trayaḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਧਰਮਕਰਮ ਵਿੱਚ ਉਦਮੀ ਹੋਵੇ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਲੱਜਾਵਾਨ, ਸਿੱਧਾ-ਸਾਧਾ ਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਦਾਨ ਲਈ ਉੱਤਮ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ—ਅਣਜਾਣ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਗਾ-ਸੰਬੰਧੀ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ—ਉਹ ਵੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਾਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma defines the ethical qualifications of a 'pātra'—a fit recipient for charity: noble conduct and lineage, diligence in duty, Vedic learning, compassion, modesty, straightforwardness, and truthfulness; and he reaffirms that the three previously listed Brahmins (unknown learned man, kinsman, and ascetic) are also excellent recipients.
In the Anushasana Parva’s instruction on dāna-dharma, Bhishma continues advising Yudhishthira by listing the traits that make a Brahmin an ideal recipient of gifts, linking these virtues to the earlier classification of three especially worthy recipients.