Shloka 39
अहिंसयित्वा ब्रह्महत्याविधानम् / Brahmahatyā incurred without physical violence
गामश्चृ वित्तमन्नं वा तद्विधे प्रतिपादयेत् । द्रव्याणि चान्यानि तथा प्रेत्यभावे न शोचति
gām aśvaṁ vittam annaṁ vā tadvidhe pratipādayet | dravyāṇi cānyāni tathā pretyabhāve na śocati ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਗਾਂਵਾਂ, ਘੋੜਾ, ਧਨ, ਅੰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਦਾਨ ਦਾਤੇ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਛਤਾਵੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ; ਸੁਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Charity should be directed to a worthy recipient (pātra). Giving valuable items—cows, horses, wealth, food, and other goods—when properly placed becomes a dharmic act that prevents remorse after death.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma continues advising on the ethics of giving: he specifies exemplary gifts and emphasizes that the donor’s peace in the hereafter depends on giving appropriately to the deserving.