Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 1636
Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)
तत्प्रसादान्मया प्राप्तं ब्राह्मुण्यं दुर्लभ महत् | तदनन्तर विश्वामित्रजीने कहा
tatprasādān mayā prāptaṃ brāhmaṇyaṃ durlabhaṃ mahat |
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ— “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਅਤਿ ਦੁਰਲਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਨ! ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ ਸੀ, ਓਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸੰਕਲਪ ਜਾਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਾਂ; ਉਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਰਲਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ।”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes that lofty spiritual status is not merely inherited but can be attained through firm resolve, disciplined worship/austerity, and—decisively—divine grace; true 'brāhmaṇya' is presented as a rare ethical-spiritual attainment.
Within Vaiśaṃpāyana’s narration, Viśvāmitra recounts to a king that he once lived as a kṣatriya, resolved to become a brāhmaṇa, worshipped Śaṅkara for that aim, and by Śiva’s favor obtained the rare state of brahminhood.