Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 37
Devanagari script
भीष्म उवाच भगवन् देवदेवेश सुरासुरनमस्कृत । त्रिविक्रम नमस्तुभ्यं शड्खचक्रगदाधर
Translation
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ! ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਦੋਵੇਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ, ਸ਼ੰਖ-ਚੱਕਰ-ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਇਣ! ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।
Word by Word
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
भगवन्O Blessed Lord
भगवन्:
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Vocative, Singular
देवदेवेशO Lord of the gods
देवदेवेश:
TypeNoun
Rootदेव-देव-ईश
FormMasculine, Vocative, Singular
सुरासुरनमस्कृतsaluted by gods and asuras
सुरासुरनमस्कृत:
TypeAdjective
Rootसुर-असुर-नमस्कृत
FormMasculine, Vocative, Singular
त्रिविक्रमO Trivikrama (three-strider)
त्रिविक्रम:
TypeNoun
Rootत्रि-विक्रम
FormMasculine, Vocative, Singular
नमःsalutation
नमः:
TypeIndeclinable
Rootनमस्
तु्भ्यम्to you
तु्भ्यम्:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
शङ्खचक्रगदाधरO bearer of conch, discus, and mace
शङ्खचक्रगदाधर:
TypeAdjective
Rootशङ्ख-चक्र-गदा-धर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes