Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 13
नमो<स्त्वृषिभ्य: परमं परेषां देवेषु देवं वरदं वराणाम् सहस्रशीर्षाय नम: शिवाय सहस्ननामाय जनार्दनाय
bhīṣma uvāca |
namo 'stv ṛṣibhyaḥ paramaṃ pareṣāṃ deveṣu devaṃ varadaṃ varāṇām |
sahasraśīrṣāya namaḥ śivāya sahasranāmāya janārdanāya ||
vṛṣākapiś ca śambhuś ca havano 'theśvaras tathā |
ekādaśaite prathitā rudrās tribhuvaneśvarāḥ ||
ajai kapād ahirbudhnyaḥ pinākī aparājitaḥ |
ṛtaḥ pitṛrūpas tryambako maheśvaro vṛṣākapiḥ śambhur havana īśvaraḥ ||
ਪਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵ, ਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰਦਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਹਸ੍ਰ-ਮਸਤਕ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਹਸ੍ਰ-ਨਾਮਧਾਰੀ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕਪਿ, ਸ਼ੰਭੂ, ਹਵਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈਸ਼ਵਰ—ਇਹ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਦੇ ਅਧੀਸ਼ਵਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਏਕਾਦਸ਼ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reverential devotion through divine praise: recognizing the supreme lordship and many epithets/forms of Rudra-Śiva (the eleven Rudras), and honoring the seers as transmitters of sacred knowledge.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and religious duties; here he offers a hymn-like salutation, naming and affirming the famed eleven Rudras as rulers of the three worlds.