Shloka 54
उद्धव: क्षोभणो देव: श्रीगर्भ: परमेश्वर: । करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गृह:
uddhavaḥ kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ parameśvaraḥ | karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā vikartā gahano guhaḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਹ ‘ਉੱਧਵ’, ‘ਕ੍ਸ਼ੋਭਣ’, ‘ਦੇਵ’, ‘ਸ਼੍ਰੀਗਰਭ’ ਅਤੇ ‘ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਕਰਣ ਅਤੇ ਕਾਰਣ ਹੈ; ਉਹੀ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਕਰਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਗਹਿਨ ਹੈ, ਗੁਪਤ ਹੈ—ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the Lord’s all-encompassing causality and sovereignty: He is both the means and the cause of creation, the creator and arranger of diverse worlds, yet remains ultimately inscrutable and self-concealed through māyā—prompting humility and devotion aligned with dharma.
Bhīṣma is delivering a praise-list (stuti) of divine names/attributes, explaining how the Supreme Lord relates to cosmic origination and why He is difficult to comprehend, thereby instructing the listener in reverent understanding of the divine.