Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 42
Bhīṣma’s Yogic Departure, Royal Cremation, and Gaṅgā’s Lament (भीष्मस्य योगयुक्त्या देहत्यागः, पितृमेधः, गङ्गाविलापः)
माधवस्यास्य माहात्म्यं श्रुतं यत् कथितं मया । तदेव तावत् पर्याप्तं सज्जनस्य निदर्शनम्
bhīṣma uvāca | mādhavasyāsya māhātmyaṃ śrutaṃ yat kathitaṃ mayā | tadeva tāvat paryāptaṃ sajjanasya nidarśanam | ataḥ kuntīnandana tvam ātmabhrātṛbandhubhiḥ svajanair iha śokaṃ na kartum arhasi | kauravakulānandavardhana yudhiṣṭhira tvam sadā krodhahīnaḥ śāntaś ca bhava | mayā yathā śrutaṃ tathā mādhavasya śrī-kṛṣṇasya māhātmyaṃ kathitam | etāvatāiva tasya mahimnaḥ bodhāya paryāptaṃ sajjanānāṃ digdarśanamātram iti |
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਮਾਧਵ (ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੱਜਣਾਂ ਲਈ ਇਤਨਾ ਹੀ ਸੰਕੇਤ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕੁੰਤੀਨੰਦਨ! ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਬੰਧੂ-ਬਾਂਧਵਾਂ ਅਤੇ ਸਵਜਨਾਂ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕੁਰੂਵੰਸ਼ ਦਾ ਆਨੰਦ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਸਦਾ ਕ੍ਰੋਧ-ਰਹਿਤ ਰਹਿ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੁ। ਮਾਧਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਮਝ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ; ਭਲਿਆਂ ਲਈ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਵੀ ਰਾਹਦਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma urges Yudhishthira to abandon grief for kinsmen and to cultivate krodha-hīnatā (freedom from anger) and śānti (inner peace). He adds that even a brief account of Krishna’s greatness is enough to orient a noble person toward right understanding and conduct.
In the Anushasana Parva’s instruction-setting, Bhishma concludes a praise/teaching about Madhava (Krishna) and turns directly to Yudhishthira with counsel: do not lament for family losses and remain calm and angerless, taking the narrated glory of Krishna as a sufficient moral-spiritual pointer.