Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 35
Bhīṣma’s Yogic Departure, Royal Cremation, and Gaṅgā’s Lament (भीष्मस्य योगयुक्त्या देहत्यागः, पितृमेधः, गङ्गाविलापः)
Devanagari script
कः शक्नोत्यन्यथाकर्तु तद् यदि स्यात् तथा शृणु । यत्र कृष्णो हि भगवांस्तत्र पुष्टिरनुत्तमा
Translation
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਮੇਰੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਹੈ? ਫਿਰ ਵੀ ਜੇ ਕੋਈ ਐਸਾ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਸੁਣੋ— ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਨ, ਓਥੇ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਸ਼ਟੀ (ਬਲ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
Word by Word
कःwho?
कः:
Karta
TypeNoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
शक्नोतिis able
शक्नोति:
TypeVerb
Rootशक्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा
कर्तुम्to do / to make
कर्तुम्:
TypeVerb
Rootकृ
FormInfinitive (Tumun)
तत्that
तत्:
TypeNoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
स्यात्would be / might be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
तथाthus / in that way
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
शृणुhear / listen
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative (Lot), 2nd, Singular, Parasmaipada
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
कृष्णःKrishna
कृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
पुष्टिःprosperity / nourishment / well-being
पुष्टिः:
Karta
TypeNoun
Rootपुष्टि
FormFeminine, Nominative, Singular
अनुत्तमाunsurpassed, supreme
अनुत्तमा:
TypeAdjective
Rootअनुत्तम
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes