Shloka 15

भीष्मस्योत्तरायणप्रतीक्षा तथा युधिष्ठिरागमनम् | Bhīṣma’s uttarāyaṇa moment and Yudhiṣṭhira’s arrival

Devanagari script

शार््डचक्रायुध: खड्गी सर्वनागरिपुध्वज: । उत्तमेन स शीलेन दमेन च शमेन च

Transliteration

śārṅgacakrāyudhaḥ khaḍgī sarvanāgaripudhvajāḥ | uttamena sa śīlena damena ca śamena ca ||

Translation

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਸ ਦੇ ਆਯੁਧ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਨੰਦਕ ਖੜਗਧਾਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਧੁਜਾ ਉੱਤੇ ਸਭ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਗਰੁੜ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਤਮ ਸ਼ੀਲ, ਦਮ ਅਤੇ ਸ਼ਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਸਦਾ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Word by Word

• शार्ङ्गचक्रायुधः: he whose weapons are the Śārṅga (bow) and the discus
• शार्ङ्गचक्रायुधः: Karta
• Type: Adjective
• Root: शार्ङ्ग-चक्र-आयुध
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• खड्गी: sword-bearing
• खड्गी: Karta
• Type: Adjective
• Root: खड्गिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सर्वनागरिपुध्वजः: he whose banner bears Garuḍa, the enemy of all serpents
• सर्वनागरिपुध्वजः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व-नाग-अरि-पुध्वज
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उत्तमेन: by/with excellent
• उत्तमेन: Karana
• Type: Adjective
• Root: उत्तम
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• शीलेन: with good conduct/character
• शीलेन: Karana
• Type: Noun
• Root: शील
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• दमेन: with self-control (restraint)
• दमेन: Karana
• Type: Noun
• Root: दम
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• शमेन: with tranquility/inner calm
• शमेन: Karana
• Type: Noun
• Root: शम
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

Speaker

ईश्वर उवाच

Characters & Entities

• Īśvara
• Śārṅga (bow)
• Sudarśana (cakra/discus)
• khaḍga (sword)
• Garuḍa (banner emblem)
• Nāgas (serpents)