Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 41
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य कुर्वाण: सुमना: सदा । शूद्राणां चान्नकामानां नित्यं सिद्धमिति ब्रुवन्
sarvātithyaṁ trivargasya kurvāṇaḥ sumanāḥ sadā | śūdrāṇāṁ cānna-kāmānāṁ nityaṁ siddham iti bruvan ||
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਖ਼ਤਰੀ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ-ਚਿੱਤ ਰਹਿ ਕੇ ਸਭ ਦਾ ਆਤਿਥ੍ਯ-ਸਤਕਾਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰਦਿਆਂ ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਯਥੋਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਵੇ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅੰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸ਼ੂਦਰ ਆ ਕੇ ਮੰਗਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਹੀ ਕਹੇ—“ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਹੈ; ਆਓ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਭੋਜਨ ਕਰੋ।”
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
A kṣatriya’s righteous conduct includes universal hospitality and prompt generosity—especially feeding those who ask for food—while pursuing the three aims of life (dharma, artha, kāma) in a disciplined, ethical way.
Mahādeva is instructing on kṣatriya-dharma: the ruler/warrior should maintain a welcoming household and respond to requests for food—particularly from śūdras seeking sustenance—by assuring them that food is ready and inviting them to eat.