Shloka 38
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
धर्मदण्डो न निर्दण्डो धर्मकार्यानुशासक: । यन्त्रित: कार्यकरणै: षड़भागकृतलक्षण:
dharmadaṇḍo na nirdaṇḍo dharmakāryānuśāsakaḥ | yantritaḥ kāryakaraṇaiḥ ṣaḍbhāgakṛtalakṣaṇaḥ ||
ਰਾਜੇ ਦਾ ਦੰਡ ਧਰਮ-ਦੰਡ ਹੋਵੇ; ਦੰਡ ਦਾ ਅਭਾਵ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਧਰਮਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇਵੇ। ਰਾਜਕਾਜ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਨਿਯਮ-ਵਿਧਾਨਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਰਹੇ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਆਮਦਨ/ਉਪਜ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ—ਰਾਜਭਾਗ—ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ।
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
A ruler must uphold dharma through just punishment and moral instruction, remain constrained by lawful procedures in administration, and legitimately sustain the state by collecting the traditional one-sixth share from the people.
Śrī Maheśvara is describing the standards of righteous kingship: the king should not abandon punishment, should guide subjects in dharmic conduct, should govern through regulated methods, and should take only the sanctioned revenue share (ṣaḍbhāga).