Shloka 84
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
Devanagari script
वृक्षमूलपरो नित्यं शून्यागारनिवेशन: । नदीपुलिनशायी च नदीतीररतिश्व यः
Translation
ਸੰਨਿਆਸੀ ਦ੍ਵਿਜ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਿੱਤ ਰੁੱਖ ਦੇ ਮੂਲ ਹੇਠ ਰਹੇ, ਸੁੰਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸੌਵੇ ਅਤੇ ਦਰਿਆ-ਕਿਨਾਰੇ ਹੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰੀ ਲਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
Word by Word
वृक्ष-मूल-परःone who stays at the root of a tree
वृक्ष-मूल-परः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृक्षमूलपर
FormMasculine, Nominative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
शून्य-आगार-निवेशनःdwelling in an empty house
शून्य-आगार-निवेशनः:
Karta
TypeAdjective
Rootशून्यागारनिवेशन
FormMasculine, Nominative, Singular
नदी-पुलिन-शायीlying on the river-bank sand
नदी-पुलिन-शायी:
Karta
TypeAdjective
Rootनदीपुलिनशायिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
नदी-तीर-रतिःone whose delight is in the river-bank
नदी-तीर-रतिः:
Karta
TypeNoun
Rootनदीतीररति
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
श्रीमहेश्वर उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes