Shloka 41
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
यज्ञश्न परमो धर्मस्तथाहिंसा च देहिषु । अपूर्वभोजनं धर्मो विघसाशित्वमेव च
yajñaśnaḥ paramo dharmas tathāhiṃsā ca dehiṣu | apūrvabhojanaṃ dharmo vighasāśitvam eva ca ||
ਯਜ੍ਞ-ਸ਼ਿਸ਼ਟ ਅੰਨ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਹਿੰਸਾ ਵੀ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਧਰਮ ਹੈ; ਅਤੇ ਵਿਘਸਾਸ਼ੀ ਰਹਿਣਾ—ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਖਵਾ ਕੇ ਫਿਰ ਬਚਿਆ ਅੰਨ ਖਾਣਾ—ਇਹ ਵੀ ਧਰਮ ਹੈ।
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
Dharma for a responsible householder is framed as sanctified consumption and compassionate restraint: treat eating as connected to yajña (not selfish pleasure), avoid harming living beings, and prioritize feeding dependents/others before oneself—ideally eating only what remains (vighasa).
Śrī Mahādeva is instructing on norms of righteous conduct, emphasizing everyday ethics—food, non-violence, and household responsibility—as integral to dharma rather than merely ritual observance.