Shloka 10
Adhyāya 122 — Śruta-vṛtta-yukta Brāhmaṇa and the Ethics of Dāna
Maitreya–Vyāsa Saṃvāda
तमृषिं द्रष्टमगमत् सर्वास्वन्यासु योनिषु । श्वाविद्वोधावराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम्
tam ṛṣiṁ draṣṭum agamat sarvāsv anyāsu yoniṣu | śvāvid-uddhā-varāhāṇāṁ tathaiva mṛga-pakṣiṇām | śvapāka-śūdra-vaiśyānāṁ kṣatriyāṇāṁ ca yoniṣu |
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉਹ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਗਿਆ; ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਨੇਕ ਯੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਿਆ—ਸਾਹੀ, ਗੋਧਾ, ਵਰਾਹ; ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਅਤੇ ਸ਼ਵਪਾਕ, ਸ਼ੂਦਰ, ਵੈਸ਼ਯ ਤੇ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ ਯੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਯੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਫਿਰ ਕੇ ਆਖ਼ਰ ਉਹ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ; ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse underscores karmic causality and the long arc of rebirth: a being may traverse many forms of existence, and only after such experience—assisted by the grace of a realized guide like Vyāsa—attains a human birth conducive to seeking sages and higher dharma.
Vyāsa narrates that a person (previously moving through many animal and human social births) is finally born as a Kṣatriya; then, in that life, he goes to meet and behold a particular ṛṣi, implying a turning toward instruction, purification, or resolution of a prior account.