Shloka 3
Bhaṅgāśvanopākhyāna — On comparative affection in strī–puruṣa union (भङ्गाश्वनोपाख्यानम्)
पुरा भंगास्वनो नाम राजर्षिरतिधार्मिक: । अपुत्र: पुरुषव्याघ्र पुत्रार्थ यज्ञमाहरत्
purā bhaṅgāśvano nāma rājarṣir atidhārmikaḥ | aputraḥ puruṣavyāghra putrārthaṁ yajñam āharat ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ— “ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼-ਵਿਆਘ੍ਰ! ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਭੰਗਾਸ਼ਵਨ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਅਤਿ ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਸੀ। ਉਹ ਪੁੱਤਰਹੀਣ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਯਜ੍ਞ ਕੀਤਾ।”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic means: even a powerful and righteous ruler seeks personal aims (like progeny) through sanctioned, ethical Vedic action (yajña), not through improper or harmful methods.
Bhishma begins an illustrative ancient account: the royal sage Bhangāśva, lacking a son, undertakes a sacrifice specifically intended to obtain offspring.